|
نخستین مولد برق درسال۱۲۶۳ ه.ش، به دستور ناصرالدین شاه قاجار وارد ایران شد و در تکیه دولت و (دربار)، به منظور روشنایی از آن استفاده شد. در سال۱۲۸۴ ه.ش، نخستین نیروگاه خصوصی برق شهر، توسط مرحوم حاج حسین مهدوی (امین الضرب)، در تهران افتتاح شد.
موزه صنعت برق ایران موزهای تاریخی، صنعتی و آموزشی است که در سال۱۳۷۴، با مساحتی بالغ بر ۴۵۰۰ مترمربع، با آب نماها و فضای سبز بسیار زیبا و دیدنی در محل اصلی یکی از قدیمیترین نیروگاههای کشور احداث شد. در گذشته محل فعلی موزه چهار کارخانه قرار داشت که عبارت بودند از کارخانه اشکودا، کارخانه دیزل، کارخانه وستینگ هاوس( ۸۰۰۰ کیلوواتی) و کارخانه وستینگ هاوس (۱۰۰۰۰ کیلوواتی). در حال حاضر موزه در جایی قرار گرفته که قبلاً کارخانه( ۱۰۰۰۰ کیلوواتی) قرار داشت. نیمی از مساحت کارخانه برای ساخت موزه خراب شد و نیمه باقی مانده در موزه به کار رفته است که شامل یک واحد نیروگاه حرارتی (بخاری)؛ با قدرت ۵۰۰۰ وات، است و طوری قرار گرفته است که در تمام مراحل بازدید از موزه کارخانه در معرض دید است. موزه شامل چهار طبقه است که علاوه بر آن، در محوطه بیرون از موزه، ماشینهای دیزل و نیم دیزل و بخار ابتدایی استقرار یافتهاند.
در این گنجینه اشیا و اسناد قدیمی مربوط به صنعت برق، از حدود ۱۲۰ سال پیش تاکنون، همراه پیشرفتهای این صنعت در معرض دید علاقهمندان قرار گرفته است. همچنین، فیلمی از پیدایش صنعت برق در ایران در محل سالن آمفیتئاتر موزه، که مجهز به سیستمهای پیشرفته صوتی تصویری است، برای بازدیدکنندگان پخش میشود. ترتیب قرار گرفتن اجزا در موزه طوری است که مراحل تکامل صنعت برق را نشان میدهد. این تکامل از وسیله پیسوز، قبل از دوران هخامنشی، شروع میشود و بعد از نمایش شمع و چراغهای نفتی به نمایش اولین مولد ایران همراه عکس و اسناد مربوط به آن درسال ۱۳۰۲ ه. ق، در زمان ناصرالدین شاه، میرسد؛ سپس اولین نیروگاه عمومی که امینالضرب در سال۱۲۸۴ ه. ش، به تهران وارد کرد با اسناد و عکس به نمایش گذاشته میشود و به دنبال آن انواع لامپها، از لامپ ادیسون گرفته تا لامپهای امروزی، و نیز وسایلی که در مسیر انتقال به کار برده میشود در معرض نمایش قرار گرفته است. دراین بین روش تولید انرژی توسط مولدهای بادی و نوری، به وسیله ماکت و به طور عملی، نشان داده میشود.
معماری موزه جالب و خاص است به طوری که بازدیدکنندگان، در حین دیدن اشیا و لوازم، متوجه نمیشوند که چند طبقه بالا آمدهاند. سالنها زیگزاگ در کنار نیروگاه ۵۰۰۰ کیلوواتی بالارفته و طوری ساخته شده است که هر بخش به وسیله چهار پله از بخش دیگر جدا میشود. |